Le dernier REPAS du CHRIST

Synopse des textes grecs du NT

MATTHIEU

26, 17 à 35


Π) Τῇ δὲ πρώτῃ τῶν ἀζύμων προσῆλθον οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ, λέγοντες αὐτῷ, (N αὐτῷ → –) Ποῦ θέλεις ἑτοιμάσομέν (Β ἑτοιμάσομέν →ἑτοιμάσωμέν) (N ἑτοιμάσομέν → ἑτοιμάσωμέν) σοι φαγεῖν τὸ Πάσχα;

18

Ὁ δὲ εἶπεν, Ὑπάγετε εἰς τὴν πόλιν πρὸς τὸν δεῖνα, καὶ εἴπατε αὐτῷ, Ὁ διδάσκαλος λέγει, Ὁ καιρός μου ἐγγύς ἐστιν: πρὸς σὲ ποιῶ τὸ Πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου.

19

Καὶ ἐποίησαν οἱ μαθηταὶ ὡς συνέταξεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἡτοίμασαν τὸ Πάσχα.

20

Ὀψίας δὲ γενομένης ἀνέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα.

21

Καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν εἶπεν, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με.

22

Καὶ λυπούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν αὐτῷ ἕκαστος (N ἕκαστος αὐτῶν → εἷς ἕκαστος) αὐτῶν, Μήτι ἐγώ εἰμι, κύριε;

23

Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν, Ὁ ἐμβάψας μετ’ ἐμοῦ ἐν (N ἐν τῷ τρυβλίῳ τὴν χεῖρα → τὴν χεῖρα ἐν τῷ τρυβλίῳ) τῷ τρυβλίῳ τὴν χεῖρα, οὗτός με παραδώσει.

24

Ὁ μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει, καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ: οὐαὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, δι’ οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται: καλὸν ἦν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος.

25

Ἀποκριθεὶς δὲ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν εἶπεν, Μήτι ἐγώ εἰμι, ῥαββί; Λέγει αὐτῷ, Σὺ εἶπας.

26

Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν, λαβὼν ὁ Ἰησοῦς τὸν (N τὸν → –) ἄρτον, καὶ εὐχαριστήσας, (N εὐχαριστήσας → εὐλογήσας) ἔκλασεν καὶ ἐδίδου (N ἐδίδου → δοὺς) τοῖς μαθηταῖς, καὶ (N καὶ εἶπεν → εἶπεν) εἶπεν, Λάβετε, φάγετε: τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου.

27

Καὶ λαβὼν τὸ (N τὸ → –) ποτήριον, καὶ εὐχαριστήσας, ἔδωκεν αὐτοῖς, λέγων, Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες:

28

τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ αἷμά μου, τὸ (N τὸ τῆς καινῆς → τῆς) τῆς καινῆς διαθήκης, τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον (N ἐκχυνόμενον → ἐκχυννόμενον)εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν.

29

Λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι (N ὅτι → –) οὐ μὴ πίω ἀπ’ ἄρτι ἐκ τούτου τοῦ γεννήματος (N γεννήματος → γενήματος) τῆς ἀμπέλου, ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὅταν αὐτὸ πίνω μεθ’ ὑμῶν καινὸν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ πατρός μου.

30

(Π) Καὶ ὑμνήσαντες ἐξῆλθον εἰς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν.

31

(Π) Τότε λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Πάντες ὑμεῖς σκανδαλισθήσεσθε ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ: γέγραπται γάρ, Πατάξω τὸν ποιμένα, καὶ διασκορπισθήσεται (N διασκορπισθήσεται → διασκορπισθήσονται) τὰ πρόβατα τῆς ποίμνης.

32

Μετὰ δὲ τὸ ἐγερθῆναί με, προάξω ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν.

33

Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ, Εἰ πάντες σκανδαλισθήσονται ἐν σοί, ἐγὼ δὲ (Β δὲ οὐδέποτε → οὐδέποτε) οὐδέποτε (N δὲ οὐδέποτε → οὐδέποτε)σκανδαλισθήσομαι.

34

Ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν λέγω σοι ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ νυκτί, πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι, τρὶς ἀπαρνήσῃ με.

35

Λέγει αὐτῷ ὁ Πέτρος, Κἂν δέῃ με σὺν σοὶ ἀποθανεῖν, οὐ μή σε ἀπαρνήσωμαι. (Β ἀπαρνήσωμαι → ἀπαρνήσομαι) (N ἀπαρνήσωμαι →ἀπαρνήσομαι) Ὁμοίως δὲ (N δὲ → –) καὶ πάντες οἱ μαθηταὶ εἶπον. (N εἶπον → εἶπαν)

36

(Π) Τότε ἔρχεται μετ’ αὐτῶν ὁ Ἰησοῦς εἰς χωρίον λεγόμενον Γεθσημανῆ, (N Γεθσημανῆ → Γεθσημανί) καὶ λέγει τοῖς μαθηταῖς, Καθίσατε αὐτοῦ, ἕως οὗ (N οὗ → [οὗ]) ἀπελθὼν προσεύξωμαι (N προσεύξωμαι ἐκεῖ → ἐκεῖ προσεύξωμαι) ἐκεῖ.

MARC

14, 10 à 30  


(Π) Καὶ τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ τῶν ἀζύμων, ὅτε τὸ Πάσχα ἔθυον, λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, Ποῦ θέλεις ἀπελθόντες ἑτοιμάσωμεν (Β ἑτοιμάσωμεν → ἑτοιμάσομεν)ἵνα φάγῃς τὸ Πάσχα;


12

13

Καὶ ἀποστέλλει δύο τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ λέγει αὐτοῖς, Ὑπάγετε εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἀπαντήσει ὑμῖν ἄνθρωπος κεράμιον ὕδατος βαστάζων: ἀκολουθήσατε αὐτῷ,


13

14

καὶ ὅπου ἐὰν εἰσέλθῃ, εἴπατε τῷ οἰκοδεσπότῃ ὅτι Ὁ διδάσκαλος λέγει, Ποῦ ἐστιν τὸ κατάλυμα, ὅπου (N κατάλυμα → κατάλυμά μου) τὸ Πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου φάγω;


14

15

Καὶ αὐτὸς ὑμῖν δείξει ἀνώγεον (Β ἀνώγεον → ἀνάγαιον) (N ἀνώγεον → ἀνάγαιον) μέγα ἐστρωμένον ἕτοιμον: ἐκεῖ (N ἐκεῖ → καὶ ἐκεῖ) ἑτοιμάσατε ἡμῖν.


15

16

Καὶ ἐξῆλθον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, (N αὐτοῦ → –) καὶ ἦλθον εἰς τὴν πόλιν, καὶ εὗρον καθὼς εἶπεν αὐτοῖς, καὶ ἡτοίμασαν τὸ Πάσχα.


16

17

(Π) Καὶ ὀψίας γενομένης ἔρχεται μετὰ τῶν δώδεκα.


17

18

Καὶ ἀνακειμένων αὐτῶν καὶ ἐσθιόντων, εἶπεν (N εἶπεν ὁ Ἰησοῦς → ὁ Ἰησοῦς εἶπεν) ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με, ὁ ἐσθίων μετ’ ἐμοῦ.


18

19

Οἱ (N Οἱ δὲ → –) δὲ ἤρξαντο λυπεῖσθαι, καὶ λέγειν αὐτῷ εἷς καθ’ (N καθ’ → κατὰ) εἷς, Μήτι (N Μήτι ἐγώ Καὶ ἄλλος → –)ἐγώ; Καὶ ἄλλος, Μήτι ἐγώ;


19

20

Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς (N ἀποκριθεὶς → –) εἶπεν αὐτοῖς, Εἷς ἐκ (N ἐκ → –) τῶν δώδεκα, ὁ ἐμβαπτόμενος μετ’ ἐμοῦ εἰς τὸ τρυβλίον.


20

21

(N Ὁ μὲν → Ὅτι ὁ μὲν) μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει, καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ: οὐαὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ δι’ οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται: καλὸν ἦν (N ἦν → –) αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος.


21

22

(Π) Καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν, λαβὼν ὁ (N ὁ Ἰησοῦς → –)Ἰησοῦς ἄρτον εὐλογήσας ἔκλασεν, καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς, καὶ εἶπεν, Λάβετε, φάγετε: (N φάγετε → –) τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου.

.

22

23

Καὶ λαβὼν τὸ (N τὸ → –) ποτήριον εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς: καὶ ἔπιον ἐξ αὐτοῦ πάντες.

.

23

24

Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Τοῦτό ἐστιν τὸ αἷμά μου, τὸ (N τὸ τῆς καινῆς → τῆς) τῆς καινῆς διαθήκης, τὸ περὶ (N περὶ πολλῶν ἐκχυνόμενον → ἐκχυννόμενον ὑπὲρ πολλῶν) πολλῶν ἐκχυνόμενον.


24

25

Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐκέτι οὐ μὴ πίω ἐκ τοῦ γενήματος τῆς ἀμπέλου, ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὅταν αὐτὸ πίνω καινὸν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ.


25

26

(Π) Καὶ ὑμνήσαντες ἐξῆλθον εἰς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν.


26

27

(Π) Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ὅτι Πάντες σκανδαλισθήσεσθε ἐν (N ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ → –) ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ: ὅτι γέγραπται, Πατάξω τὸν ποιμένα, καὶ διασκορπισθήσεται (N διασκορπισθήσεται τὰ πρόβατα →τὰ πρόβατα διασκορπισθήσονται) τὰ πρόβατα.


27

28

Ἀλλὰ μετὰ τὸ ἐγερθῆναί με, προάξω ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν.


28

29

Ὁ δὲ Πέτρος ἔφη αὐτῷ, Καὶ (N Καὶ εἰ → Εἰ καὶ) εἰ πάντες σκανδαλισθήσονται, ἀλλ’ οὐκ ἐγώ.


29

30

Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν λέγω σοι, ὅτι σὺ σήμερον ἐν (N ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ → ταύτῃ τῇ νυκτί) τῇ νυκτὶ ταύτῃ, πρὶν ἢ δὶς ἀλέκτορα φωνῆσαι, τρὶς ἀπαρνήσῃ (N ἀπαρνήσῃ με → με ἀπαρνήσῃ) με.


30

31

Ὁ δὲ ἐκπερισσοῦ (N ἐκπερισσοῦ ἔλεγεν μᾶλλον → ἐκπερισσῶς ἐλάλει) ἔλεγεν μᾶλλον, Ἐάν με (N με δέῃ → δέῃ με) δέῃ συναποθανεῖν σοι, οὐ μή σε ἀπαρνήσωμαι. (N ἀπαρνήσωμαι → ἀπαρνήσομαι) Ὡσαύτως δὲ καὶ πάντες ἔλεγον.


31

32


LUC

22, 3 à 39 



Ἤγγιζεν δὲ ἡ ἑορτὴ τῶν ἀζύμων, ἡ λεγομένη Πάσχα.


1

2

Καὶ ἐζήτουν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς τὸ πῶς ἀνέλωσιν αὐτόν: ἐφοβοῦντο γὰρ τὸν λαόν.


2

3

(Π) Εἰσῆλθεν δὲ Σατανᾶς εἰς Ἰούδαν τὸν ἐπικαλούμενον (N ἐπικαλούμενον → καλούμενον) Ἰσκαριώτην, ὄντα ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δώδεκα.


3

4

Καὶ ἀπελθὼν συνελάλησεν τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ στρατηγοῖς τὸ πῶς αὐτὸν (N αὐτὸν παραδῷ αὐτοῖς → αὐτοῖς παραδῷ αὐτόν) παραδῷ αὐτοῖς.


4

5

Καὶ ἐχάρησαν, καὶ συνέθεντο αὐτῷ ἀργύριον δοῦναι.


5

6

Καὶ ἐξωμολόγησεν, καὶ ἐζήτει εὐκαιρίαν τοῦ παραδοῦναι αὐτὸν αὐτοῖς (N αὐτοῖς ἄτερ ὄχλου → ἄτερ ὄχλου αὐτοῖς) ἄτερ ὄχλου.


6

7

(Π) Ἦλθεν δὲ ἡ ἡμέρα τῶν ἀζύμων, ἐν (N ἐν → [ἐν]) ᾗ ἔδει θύεσθαι τὸ Πάσχα.


7

8

Καὶ ἀπέστειλεν Πέτρον καὶ Ἰωάννην, εἰπών, Πορευθέντες ἑτοιμάσατε ἡμῖν τὸ Πάσχα, ἵνα φάγωμεν.


8

9

Οἱ δὲ εἶπον (N εἶπον → εἶπαν) αὐτῷ, Ποῦ θέλεις ἑτοιμάσομεν; (Β ἑτοιμάσομεν → ἑτοιμάσωμεν) (N ἑτοιμάσομεν → ἑτοιμάσωμεν)


9

10

Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Ἰδού, εἰσελθόντων ὑμῶν εἰς τὴν πόλιν, συναντήσει ὑμῖν ἄνθρωπος κεράμιον ὕδατος βαστάζων: ἀκολουθήσατε αὐτῷ εἰς τὴν οἰκίαν οὗ (N οὗ → εἰς ἣν) εἰσπορεύεται.


10

11

Καὶ ἐρεῖτε τῷ οἰκοδεσπότῃ τῆς οἰκίας, Λέγει σοι ὁ διδάσκαλος, Ποῦ ἐστιν τὸ κατάλυμα, ὅπου τὸ Πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου φάγω;


11

12

Κἀκεῖνος ὑμῖν δείξει ἀνώγεον (N ἀνώγεον → ἀνάγαιον) μέγα ἐστρωμένον: ἐκεῖ ἑτοιμάσατε.


12

13

Ἀπελθόντες δὲ εὗρον καθὼς εἴρηκεν (N εἴρηκεν → εἰρήκει) αὐτοῖς: καὶ ἡτοίμασαν τὸ Πάσχα.


13

14

(Π) Καὶ ὅτε ἐγένετο ἡ ὥρα, ἀνέπεσεν, καὶ οἱ δώδεκα (N δώδεκα → –)ἀπόστολοι σὺν αὐτῷ.


14

15

Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς, Ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησα τοῦτο τὸ Πάσχα φαγεῖν μεθ’ ὑμῶν πρὸ τοῦ με παθεῖν:


15

16

λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι οὐκέτι (N οὐκέτι → –) οὐ μὴ φάγω ἐξ (N ἐξ αὐτοῦ →αὐτό) αὐτοῦ, ἕως ὅτου πληρωθῇ ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ.


16

17

Καὶ δεξάμενος ποτήριον, εὐχαριστήσας εἶπεν, Λάβετε τοῦτο, καὶ διαμερίσατε ἑαυτοῖς: (N ἑαυτοῖς → εἰς ἑαυτούς)


17

18

λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι (N ὅτι → [ὅτι]) οὐ μὴ πίω ἀπὸ (N ἀπὸ → ἀπὸ τοῦ νῦν ἀπὸ)τοῦ γενήματος τῆς ἀμπέλου, ἕως ὅτου (N ὅτου → οὗ) ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἔλθῃ.


18

19

Καὶ λαβὼν ἄρτον, εὐχαριστήσας ἔκλασεν, καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς, λέγων, Τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον: τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.


19

20

Ὡσαύτως (N Ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον → Καὶ τὸ ποτήριον ὡσαύτως) καὶ τὸ ποτήριον μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων, Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐν τῷ αἵματί μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν ἐκχυνόμενον. (N ἐκχυνόμενον → ἐκχυννόμενον)


20

21

Πλὴν ἰδού, ἡ χεὶρ τοῦ παραδιδόντος με μετ’ ἐμοῦ ἐπὶ τῆς τραπέζης.


21

22

Καὶ (N Καὶ ὁ μὲν υἱὸς → Ὅτι ὁ υἱὸς μὲν) ὁ μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου πορεύεται (N πορεύεται κατὰ τὸ ὡρισμένον → κατὰ τὸ ὡρισμένον πορεύεται) κατὰ τὸ ὡρισμένον: πλὴν οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ δι’ οὗ παραδίδοται.


22

23

Καὶ αὐτοὶ ἤρξαντο συζητεῖν πρὸς ἑαυτοὺς τὸ τίς ἄρα εἴη ἐξ αὐτῶν ὁ τοῦτο μέλλων πράσσειν.


23

24

(Π) Ἐγένετο δὲ καὶ φιλονεικία ἐν αὐτοῖς τὸ τίς αὐτῶν δοκεῖ εἶναι μείζων.


24

25

Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Οἱ βασιλεῖς τῶν ἐθνῶν κυριεύουσιν αὐτῶν, καὶ οἱ ἐξουσιάζοντες αὐτῶν εὐεργέται καλοῦνται.


25

26

Ὑμεῖς δὲ οὐχ οὕτως: ἀλλ’ ὁ μείζων ἐν ὑμῖν γενέσθω (N γενέσθω →γινέσθω) ὡς ὁ νεώτερος: καὶ ὁ ἡγούμενος ὡς ὁ διακονῶν.


26

27

Τίς γὰρ μείζων, ὁ ἀνακείμενος ἢ ὁ διακονῶν; Οὐχὶ ὁ ἀνακείμενος; Ἐγὼ δέ εἰμι (N εἰμι ἐν μέσῳ ὑμῶν → ἐν μέσῳ ὑμῶν εἰμι) ἐν μέσῳ ὑμῶν ὡς ὁ διακονῶν.


27

28

Ὑμεῖς δέ ἐστε οἱ διαμεμενηκότες μετ’ ἐμοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς μου:


28

29

κἀγὼ διατίθεμαι ὑμῖν, καθὼς διέθετό μοι ὁ πατήρ μου, βασιλείαν,


29

30

ἵνα ἐσθίητε (N ἐσθίητε → ἔσθητε) καὶ πίνητε ἐπὶ τῆς τραπέζης μου (Β μου → μου ἐν τῇ βασιλείᾳ μου) (N μου → μου ἐν τῇ βασιλείᾳ μου) καὶ καθίσεσθε (N καθίσεσθε → καθήσεσθε) ἐπὶ θρόνων, κρίνοντες (N κρίνοντες τὰς δώδεκα φυλὰς → τὰς δώδεκα φυλὰς κρίνοντες) τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ.


30

31

Εἶπεν (N Εἶπεν δὲ ὁ κύριος → –) δὲ ὁ κύριος, Σίμων, Σίμων, ἰδού, ὁ Σατανᾶς ἐξῃτήσατο ὑμᾶς, τοῦ σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον:


31

32

ἐγὼ δὲ ἐδεήθην περὶ σοῦ, ἵνα μὴ ἐκλίπῃ (Β ἐκλίπῃ → ἐκλείπῃ) ἡ πίστις σου: καὶ σύ ποτε ἐπιστρέψας στήριξον (N στήριξον → στήρισον) τοὺς ἀδελφούς σου.


32

33

Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, Κύριε, μετὰ σοῦ ἕτοιμός εἰμι καὶ εἰς φυλακὴν καὶ εἰς θάνατον πορεύεσθαι.


33

34

Ὁ δὲ εἶπεν, Λέγω σοι, Πέτρε, οὐ (N οὐ μὴ φωνήσῃ → οὐ φωνήσει) μὴ φωνήσῃ σήμερον ἀλέκτωρ, πρὶν (N πρὶν ἢ → ἕως) ἢ τρὶς ἀπαρνήσῃ (N ἀπαρνήσῃ μὴ εἰδέναι με → με ἀπαρνήσῃ εἰδέναι) μὴ εἰδέναι με.


34

35

(Π) Καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Ὅτε ἀπέστειλα ὑμᾶς ἄτερ βαλαντίου (N βαλαντίου → βαλλαντίου) καὶ πήρας καὶ ὑποδημάτων, μή τινος ὑστερήσατε; Οἱ δὲ εἶπον, (N εἶπον → εἶπαν) Οὐθενός.


35

36

Εἶπεν οὖν (N οὖν → δὲ) αὐτοῖς, Ἀλλὰ νῦν ὁ ἔχων βαλάντιον (N βαλάντιον → βαλλάντιον) ἀράτω, ὁμοίως καὶ πήραν: καὶ ὁ μὴ ἔχων, πωλήσει (N πωλήσει → πωλησάτω) τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ, καὶ ἀγοράσει (N ἀγοράσει →ἀγορασάτω) μάχαιραν.


36

37

Λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι ἔτι (N ἔτι → –) τοῦτο τὸ γεγραμμένον δεῖ τελεσθῆναι ἐν ἐμοί, τὸ Καὶ μετὰ ἀνόμων ἐλογίσθη: καὶ γὰρ τὰ (N τὰ → τὸ) περὶ ἐμοῦ τέλος ἔχει.


37

38

Οἱ δὲ εἶπον, (N εἶπον → εἶπαν) Κύριε, ἰδού, μάχαιραι ὧδε δύο. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς, Ἱκανόν ἐστιν.


38

39

(Π) Καὶ ἐξελθὼν ἐπορεύθη κατὰ τὸ ἔθος εἰς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν: ἠκολούθησαν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. (N αὐτοῦ → –)


39

40


PAUL,

 I CORINTHIENS

11, 17 à 34


(Π) Τοῦτο δὲ παραγγέλλων οὐκ ἐπαινῶ, ὅτι οὐκ εἰς τὸ κρεῖττον (N κρεῖττον ἀλλ’ εἰς τὸ ἧττον → κρεῖσσον ἀλλὰ εἰς τὸ ἧσσον) ἀλλ’ εἰς τὸ ἧττον συνέρχεσθε.


17

18

Πρῶτον μὲν γὰρ συνερχομένων ὑμῶν ἐν ἐκκλησίᾳ, ἀκούω σχίσματα ἐν ὑμῖν ὑπάρχειν, καὶ μέρος τι πιστεύω.

.

18

19

Δεῖ γὰρ καὶ αἱρέσεις ἐν ὑμῖν εἶναι, ἵνα οἱ (N οἱ → [καὶ] οἱ)δόκιμοι φανεροὶ γένωνται ἐν ὑμῖν.


19

20

Συνερχομένων οὖν ὑμῶν ἐπὶ τὸ αὐτό, οὐκ ἔστιν κυριακὸν δεῖπνον φαγεῖν.


20

21

Ἕκαστος γὰρ τὸ ἴδιον δεῖπνον προλαμβάνει ἐν τῷ φαγεῖν, καὶ ὃς μὲν πεινᾷ, ὃς δὲ μεθύει.


21

22

Μὴ γὰρ οἰκίας οὐκ ἔχετε εἰς τὸ ἐσθίειν καὶ πίνειν; Ἢ τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ καταφρονεῖτε, καὶ καταισχύνετε τοὺς μὴ ἔχοντας; Τί ὑμῖν (N ὑμῖν εἴπω →εἴπω ὑμῖν) εἴπω; Ἐπαινέσω ὑμᾶς ἐν τούτῳ; Οὐκ ἐπαινῶ.


22

23

Ἐγὼ γὰρ παρέλαβον ἀπὸ τοῦ κυρίου, ὃ καὶ παρέδωκα ὑμῖν, ὅτι ὁ κύριος Ἰησοῦς ἐν τῇ νυκτὶ ᾗ παρεδίδοτο (N παρεδίδοτο → παρεδίδετο) ἔλαβεν ἄρτον,


23

24

καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασεν, καὶ εἶπεν, Λάβετε, (N Λάβετε φάγετε → –) φάγετε, Τοῦτό μού ἐστιν τὸ σῶμα τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κλώμενον: (N κλώμενον → –) τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.


24

25

Ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον, μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων, Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐστὶν ἐν τῷ ἐμῷ αἵματι: τοῦτο ποιεῖτε, ὁσάκις ἂν (N ἂν → ἐὰν) πίνητε, εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν.


25

26

Ὁσάκις γὰρ ἂν (N ἂν ἐσθίητε → ἐὰν ἐσθίητε) ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον, καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο (N τοῦτο → –)πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ κυρίου καταγγέλλετε ἄχρι οὗ ἂν (N ἂν ἔλθῃ → ἔλθῃ) ἔλθῃ.


26

27

Ὥστε ὃς ἂν ἐσθίῃ τὸν ἄρτον τοῦτον (N τοῦτον → –) ἢ πίνῃ τὸ ποτήριον τοῦ κυρίου ἀναξίως (N ἀναξίως τοῦ κυρίου →ἀναξίως) τοῦ κυρίου, ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ κυρίου.


27

28

Δοκιμαζέτω δὲ ἄνθρωπος ἑαυτόν, καὶ οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτου ἐσθιέτω, καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω.


28

29

Ὁ γὰρ ἐσθίων καὶ πίνων ἀναξίως, (N ἀναξίως → –) κρίμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει, μὴ διακρίνων τὸ σῶμα τοῦ (N τοῦ κυρίου → –) κυρίου.


29

30

Διὰ τοῦτο ἐν ὑμῖν πολλοὶ ἀσθενεῖς καὶ ἄρρωστοι, καὶ κοιμῶνται ἱκανοί.


30

31

Εἰ γὰρ (N γὰρ → δὲ) ἑαυτοὺς διεκρίνομεν, οὐκ ἂν ἐκρινόμεθα.


31

32

Κρινόμενοι δέ, ὑπὸ κυρίου (N κυρίου → [τοῦ] κυρίου)παιδευόμεθα, ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν.


32

33

Ὥστε, ἀδελφοί μου, συνερχόμενοι εἰς τὸ φαγεῖν, ἀλλήλους ἐκδέχεσθε.


33

34

Εἰ δέ (N δέ τις → τις) τις πεινᾷ, ἐν οἴκῳ ἐσθιέτω: ἵνα μὴ εἰς κρίμα συνέρχησθε. Τὰ δὲ λοιπά, ὡς ἂν ἔλθω, διατάξομαι.

JEAN 6

 26 à 71



Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ζητεῖτέ με, οὐχ ὅτι εἴδετε σημεῖα, ἀλλ’ ὅτι ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε.


26

27

Ἐργάζεσθε μὴ τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην, ἀλλὰ τὴν βρῶσιν τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἣν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑμῖν δώσει: τοῦτον γὰρ ὁ πατὴρ ἐσφράγισεν, ὁ θεός.


27

28

Εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν, Τί ποιῶμεν, ἵνα ἐργαζώμεθα τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ;


28

29

Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς (N Ἰησοῦς → [ὁ] Ἰησοῦς) καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Τοῦτό ἐστιν τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ, ἵνα πιστεύσητε (N πιστεύσητε → πιστεύητε) εἰς ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος.


29

30

Εἶπον οὖν αὐτῷ, Τί οὖν ποιεῖς σὺ σημεῖον, ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμέν σοι; Τί ἐργάζῃ;


30

31

Οἱ πατέρες ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστιν γεγραμμένον, Ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς φαγεῖν.

Nos pères ont mangé la manne dans le désert, selon qu'il est écrit : Il leur a donné à manger le pain du ciel.

31

32

Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ Μωσῆς (N Μωσῆς → Μωϋσῆς) δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ: ἀλλ’ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν.


32

33

Ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ.

car le pain de Dieu est celui qui descend du ciel, et qui donne la vie au monde.

33

34

Εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν, Κύριε, πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον.


34

35

Εἶπεν δὲ (N δὲ → –) αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς: ὁ ἐρχόμενος πρός με (N πρός με → πρὸς ἐμὲ) οὐ μὴ πεινάσῃ: καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ διψήσῃ (N διψήσῃ → διψήσει) πώποτε.


35

36

Ἀλλ’ εἶπον ὑμῖν ὅτι καὶ ἑωράκατέ με, (N με → [με]) καὶ οὐ πιστεύετε.


36

37

Πᾶν ὃ δίδωσίν μοι ὁ πατὴρ πρὸς ἐμὲ ἥξει: καὶ τὸν ἐρχόμενον πρός με (N με → ἐμὲ) οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω.


37

38

Ὅτι καταβέβηκα ἐκ (N ἐκ → ἀπὸ) τοῦ οὐρανοῦ, οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμόν, ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με.


38

39

Τοῦτο δέ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με πατρός, (N πατρός → –) ἵνα πᾶν ὃ δέδωκέν μοι, μὴ ἀπολέσω ἐξ αὐτοῦ, ἀλλὰ ἀναστήσω αὐτὸ (Β αὐτὸ → αὐτὸν) τῇ (Β τῇ → ἐν τῇ) (N τῇ → [ἐν] τῇ) ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.


39

40

Τοῦτο δέ (N δέ → γάρ) ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός (N πέμψαντός με → πατρός μου) με, ἵνα πᾶς ὁ θεωρῶν τὸν υἱὸν καὶ πιστεύων εἰς αὐτόν, ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἀναστήσω αὐτὸν ἐγὼ τῇ (N τῇ → [ἐν] τῇ) ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.


40

41

(Π) Ἐγόγγυζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ, ὅτι εἶπεν, Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ καταβὰς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ.


41

42

Καὶ ἔλεγον, Οὐχ οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ υἱὸς Ἰωσήφ, οὗ ἡμεῖς οἴδαμεν τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα; Πῶς οὖν (N οὖν λέγει οὗτος → νῦν λέγει) λέγει οὗτος ὅτι Ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβέβηκα;

Et ils disaient : N'est-ce pas là Jésus, le fils de Joseph, celui dont nous connaissons le père et la mère ? Comment donc dit-il : Je suis descendu du ciel ?

42

43

Ἀπεκρίθη οὖν (N οὖν ὁ → –) ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς, Μὴ γογγύζετε μετ’ ἀλλήλων.


43

44

Οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με, ἐὰν μὴ ὁ πατὴρ ὁ πέμψας με ἑλκύσῃ αὐτόν, καὶ (N καὶ ἐγὼ → κἀγὼ) ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.


44

45

Ἔστιν γεγραμμένον ἐν τοῖς προφήταις, Καὶ ἔσονται πάντες διδακτοὶ θεοῦ. Πᾶς οὖν (N οὖν ὁ ἀκούων → ὁ ἀκούσας) ὁ ἀκούων παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ μαθών, ἔρχεται πρός με. (N με → ἐμέ)


45

46

Οὐχ ὅτι τὸν πατέρα τις (N τις ἑώρακεν → ἑώρακέν τις)ἑώρακεν, εἰ μὴ ὁ ὢν παρὰ τοῦ θεοῦ, οὗτος ἑώρακεν τὸν πατέρα.


46

47

Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ πιστεύων εἰς (N εἰς ἐμέ → –) ἐμέ, ἔχει ζωὴν αἰώνιον.


47

48

Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς.


48

49

Οἱ πατέρες ὑμῶν ἔφαγον τὸ (N τὸ μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ → ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸ μάννα) μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ, καὶ ἀπέθανον.


49

50

Οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνων, ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃ καὶ μὴ ἀποθάνῃ.


50

51

Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν, ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς: ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται (N ζήσεται → ζήσει)εἰς τὸν αἰῶνα. Καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω, ἡ σάρξ μου ἐστίν, ἣν (N ἣν ἐγὼ δώσω → –) ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς.


51

52

(Π) Ἐμάχοντο οὖν πρὸς ἀλλήλους οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες, Πῶς δύναται οὗτος ἡμῖν δοῦναι τὴν σάρκα φαγεῖν; (N σάρκα → σάρκα [αὐτοῦ])


52

53

Εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς.


53

54

Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ (N καὶ ἐγὼ → κἀγὼ) ἐγὼ ἀναστήσω αὐτὸν (Β τῇ → ἐν τῇ) τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.


54

55

Ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθῶς (N ἀληθῶς ἐστιν βρῶσις → ἀληθής ἐστιν βρῶσις) ἐστιν βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθῶς (N ἀληθῶς ἐστιν πόσις → ἀληθής ἐστιν πόσις) ἐστιν πόσις.

55

56

Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα, ἐν ἐμοὶ μένει, κἀγὼ ἐν αὐτῷ.

56

57

Καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν πατήρ, κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα: καὶ ὁ τρώγων με, κἀκεῖνος ζήσεται (N ζήσεται →ζήσει) δι’ ἐμέ.


57

58

Οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ (N ἐκ τοῦ → ἐξ) τοῦ οὐρανοῦ καταβάς: οὐ καθὼς ἔφαγον οἱ πατέρες ὑμῶν (N ὑμῶν τὸ μάννα → –) τὸ μάννα, καὶ ἀπέθανον: ὁ τρώγων τοῦτον τὸν ἄρτον, ζήσεται (Β ζήσεται → ζήσει) (N ζήσεται → ζήσει)εἰς τὸν αἰῶνα.


58

59

Ταῦτα εἶπεν ἐν συναγωγῇ διδάσκων ἐν Καπερναούμ. (N Καπερναούμ → Καφαρναούμ)


59

60

(Π) Πολλοὶ οὖν ἀκούσαντες ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπον, (N εἶπον → εἶπαν) Σκληρός ἐστιν οὗτος (N οὗτος ὁ λόγος → ὁ λόγος οὗτος) ὁ λόγος: τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν;


60

61

Εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ ὅτι γογγύζουσιν περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς, Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει;


61

62

Ἐὰν οὖν θεωρῆτε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον;


62

63

Τὸ πνεῦμά ἐστιν τὸ ζῳοποιοῦν, ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν: τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λαλῶ (N λαλῶ → λελάληκα) ὑμῖν, πνεῦμά ἐστιν καὶ ζωή ἐστιν.


63

64

Ἀλλ’ εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινες οἳ οὐ πιστεύουσιν. ᾜδει γὰρ ἐξ ἀρχῆς ὁ Ἰησοῦς, τίνες εἰσὶν οἱ μὴ πιστεύοντες, καὶ τίς ἐστιν ὁ παραδώσων αὐτόν.


64

65

Καὶ ἔλεγεν, Διὰ τοῦτο εἴρηκα ὑμῖν, ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με, ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ πατρός μου. (N μου → –)


65

66

(Π) Ἐκ τούτου πολλοὶ ἀπῆλθον (N ἀπῆλθον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ → [ἐκ] τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀπῆλθον) τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ οὐκέτι μετ’ αὐτοῦ περιεπάτουν.


66

67

Εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα, Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν;


67

68

Ἀπεκρίθη οὖν (N οὖν → –) αὐτῷ Σίμων Πέτρος, Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; Ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις.


68

69

Καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν ὅτι σὺ εἶ ὁ χριστὸς (N χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος → ἅγιος τοῦ θεοῦ)ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος.


69

70

Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, (Β ὁ Ἰησοῦς → –) Οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς τοὺς δώδεκα ἐξελεξάμην, καὶ ἐξ ὑμῶν εἷς διάβολός ἐστιν;


70

71

Ἔλεγεν δὲ τὸν Ἰούδαν Σίμωνος Ἰσκαριώτην: (N Ἰσκαριώτην → Ἰσκαριώτου) οὗτος γὰρ ἔμελλεν αὐτὸν (N αὐτὸν παραδιδόναι → παραδιδόναι αὐτόν) παραδιδόναι, εἷς ὢν (N ὢν → –) ἐκ τῶν δώδεκα.




JEAN 13

1 à 33


ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ     13JEAN     13

1

Πρὸ δὲ τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα, εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐλήλυθεν (N ἐλήλυθεν → ἦλθεν) αὐτοῦ ἡ ὥρα ἵνα μεταβῇ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου πρὸς τὸν πατέρα, ἀγαπήσας τοὺς ἰδίους τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ, εἰς τέλος ἠγάπησεν αὐτούς.


2

Καὶ δείπνου γενομένου, (N γενομένου → γινομένου) τοῦ διαβόλου ἤδη βεβληκότος εἰς τὴν καρδίαν Ἰούδα (N Ἰούδα Σίμωνος Ἰσκαριώτου ἵνα αὐτὸν παραδῷ → ἵνα παραδοῖ αὐτὸν Ἰούδας Σίμωνος Ἰσκαριώτου) Σίμωνος Ἰσκαριώτου ἵνα αὐτὸν παραδῷ,


2

3

εἰδὼς ὁ (N ὁ Ἰησοῦς → –) Ἰησοῦς ὅτι πάντα δέδωκεν (N δέδωκεν → ἔδωκεν)αὐτῷ ὁ πατὴρ εἰς τὰς χεῖρας, καὶ ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐξῆλθεν καὶ πρὸς τὸν θεὸν ὑπάγει,


4

ἐγείρεται ἐκ τοῦ δείπνου, καὶ τίθησιν τὰ ἱμάτια, καὶ λαβὼν λέντιον διέζωσεν ἑαυτόν.

se lève du souper et pose ses vêtements ; et ayant pris un linge, il s'en ceignit.

4

5

Εἶτα βάλλει ὕδωρ εἰς τὸν νιπτῆρα, καὶ ἤρξατο νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν, καὶ ἐκμάσσειν τῷ λεντίῳ ᾧ ἦν διεζωσμένος.


5

6

Ἔρχεται οὖν πρὸς Σίμωνα Πέτρον: καὶ (N καὶ λέγει αὐτῷ ἐκεῖνος → λέγει αὐτῷ) λέγει αὐτῷ ἐκεῖνος, Κύριε, σύ μου νίπτεις τοὺς πόδας;

Il vient donc à Simon Pierre ; et celui-ci lui dit : Seigneur, toi tu me laves les pieds !

6

7

Ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ, Ὃ ἐγὼ ποιῶ, σὺ οὐκ οἶδας ἄρτι, γνώσῃ δὲ μετὰ ταῦτα.


7

8

Λέγει αὐτῷ Πέτρος, Οὐ μὴ νίψῃς τοὺς (N τοὺς πόδας μου → μου τοὺς πόδας)πόδας μου εἰς τὸν αἰῶνα. Ἀπεκρίθη αὐτῷ (N αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς → Ἰησοῦς αὐτῷ) ὁ Ἰησοῦς, Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετ’ ἐμοῦ.


8

9

Λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος, Κύριε, μὴ τοὺς πόδας μου μόνον, ἀλλὰ καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν κεφαλήν.


9

10

Λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ὁ λελουμένος οὐ (N οὐ χρείαν ἔχει ἢ → οὐκ ἔχει χρείαν εἰ μὴ) χρείαν ἔχει ἢ τοὺς πόδας νίψασθαι, ἀλλ’ ἔστιν καθαρὸς ὅλος: καὶ ὑμεῖς καθαροί ἐστε, ἀλλ’ οὐχὶ πάντες.


10

11

ᾜδει γὰρ τὸν παραδιδόντα αὐτόν: διὰ τοῦτο εἶπεν, Οὐχὶ (N Οὐχὶ → ὅτι Οὐχὶ) πάντες καθαροί ἐστε.


11

12

(Π) Ὅτε οὖν ἔνιψεν τοὺς πόδας αὐτῶν, καὶ (N καὶ ἔλαβεν → [καὶ] ἔλαβεν)ἔλαβεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, ἀναπεσὼν (N ἀναπεσὼν → καὶ ἀνέπεσεν) πάλιν, εἶπεν αὐτοῖς, Γινώσκετε τί πεποίηκα ὑμῖν;


12

13

Ὑμεῖς φωνεῖτέ με, Ὁ διδάσκαλος, καὶ Ὁ κύριος: καὶ καλῶς λέγετε, εἰμὶ γάρ.

Vous m'appelez : Maître, et : Seigneur, et vous dites bien, car je le suis.

13

14

Εἰ οὖν ἐγὼ ἔνιψα ὑμῶν τοὺς πόδας, ὁ κύριος καὶ ὁ διδάσκαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας.


14

15

Ὑπόδειγμα γὰρ ἔδωκα ὑμῖν, ἵνα καθὼς ἐγὼ ἐποίησα ὑμῖν, καὶ ὑμεῖς ποιῆτε.


15

16

Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, Οὐκ ἔστιν δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ, οὐδὲ ἀπόστολος μείζων τοῦ πέμψαντος αὐτόν.


16

17

Εἰ ταῦτα οἴδατε, μακάριοί ἐστε ἐὰν ποιῆτε αὐτά.


17

18

Οὐ περὶ πάντων ὑμῶν λέγω: ἐγὼ οἶδα οὓς (N οὓς → τίνας) ἐξελεξάμην: ἀλλ’ ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ, Ὁ τρώγων μετ’ (N μετ’ ἐμοῦ → μου) ἐμοῦ τὸν ἄρτον ἐπῆρεν ἐπ’ ἐμὲ τὴν πτέρναν αὐτοῦ.


18

19

Ἀπ’ ἄρτι λέγω ὑμῖν πρὸ τοῦ γενέσθαι, ἵνα, ὅταν (N ὅταν γένηται πιστεύσητε → πιστεύσητε ὅταν γένηται) γένηται, πιστεύσητε ὅτι ἐγώ εἰμι.


19

20

Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, Ὁ λαμβάνων ἐάν (N ἐάν → ἄν) τινα πέμψω, ἐμὲ λαμβάνει: ὁ δὲ ἐμὲ λαμβάνων, λαμβάνει τὸν πέμψαντά με.


20

21

(Π) Ταῦτα εἰπὼν ὁ (N ὁ → [ὁ]) Ἰησοῦς ἐταράχθη τῷ πνεύματι, καὶ ἐμαρτύρησεν καὶ εἶπεν, Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με.


21

22

Ἔβλεπον οὖν (N οὖν → –) εἰς ἀλλήλους οἱ μαθηταί, ἀπορούμενοι περὶ τίνος λέγει.


22

23

Ἦν δὲ (N δὲ → –) ἀνακείμενος εἷς (N εἷς → εἷς ἐκ) τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Ἰησοῦ, ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς:

.

23

24

νεύει οὖν τούτῳ Σίμων Πέτρος πυθέσθαι τίς ἂν εἴη περὶ οὗ λέγει.

t.

24

25

Ἐπιπεσὼν (N Ἐπιπεσὼν δὲ → Ἀναπεσὼν οὖν) δὲ ἐκεῖνος οὕτως ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ Ἰησοῦ, λέγει αὐτῷ, Κύριε, τίς ἐστιν;


25

26

Ἀποκρίνεται ὁ (N ὁ → [ὁ]) Ἰησοῦς, Ἐκεῖνός ἐστιν ᾧ ἐγὼ βάψας (N βάψας → βάψω) τὸ ψωμίον ἐπιδώσω. (N ἐπιδώσω → καὶ δώσω αὐτῷ) Καὶ (N Καὶ ἐμβάψας → Βάψας οὖν) ἐμβάψας τὸ ψωμίον, δίδωσιν (N δίδωσιν → [λαμβάνει καὶ] δίδωσιν) Ἰούδᾳ Σίμωνος Ἰσκαριώτῃ. (N Ἰσκαριώτῃ → Ἰσκαριώτου)


26

27

Καὶ μετὰ τὸ ψωμίον, τότε εἰσῆλθεν εἰς ἐκεῖνον ὁ Σατανᾶς. Λέγει οὖν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Ὃ ποιεῖς, ποίησον τάχιον.


27

28

Τοῦτο δὲ (N δὲ → [δὲ]) οὐδεὶς ἔγνω τῶν ἀνακειμένων πρὸς τί εἶπεν αὐτῷ.


28

29

Τινὲς γὰρ ἐδόκουν, ἐπεὶ τὸ γλωσσόκομον εἶχεν ὁ (N ὁ Ἰούδας → Ἰούδας)Ἰούδας, ὅτι λέγει αὐτῷ ὁ (N ὁ Ἰησοῦς → [ὁ] Ἰησοῦς) Ἰησοῦς, Ἀγόρασον ὧν χρείαν ἔχομεν εἰς τὴν ἑορτήν: ἢ τοῖς πτωχοῖς ἵνα τι δῷ.


29

30

Λαβὼν οὖν τὸ ψωμίον ἐκεῖνος, εὐθέως (N εὐθέως ἐξῆλθεν → ἐξῆλθεν εὐθύς) ἐξῆλθεν: ἦν δὲ νύξ.


30

31

(Π) Ὅτε (N Ὅτε → Ὅτε οὖν) ἐξῆλθεν, λέγει (N λέγει ὁ → λέγει) ὁ Ἰησοῦς, Νῦν ἐδοξάσθη ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ.


31

32

Εἰ (N Εἰ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ → [Εἰ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ]) ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ, καὶ ὁ θεὸς δοξάσει αὐτὸν ἐν ἑαυτῷ, (N ἑαυτῷ →αὐτῷ) καὶ εὐθὺς δοξάσει αὐτόν.


32

33

Τεκνία, ἔτι μικρὸν μεθ’ ὑμῶν εἰμι. Ζητήσετέ με, καὶ καθὼς εἶπον τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι Ὅπου ὑπάγω (N ὑπάγω ἐγώ → ἐγὼ ὑπάγω) ἐγώ, ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν, καὶ ὑμῖν λέγω ἄρτι.


33

34

Ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους: καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς, ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀγαπᾶτε ἀλλήλους.


34

35

Ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις.


35

36

(Π) Λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος, Κύριε, ποῦ ὑπάγεις; Ἀπεκρίθη αὐτῷ (N αὐτῷ ὁ → [αὐτῷ]) ὁ Ἰησοῦς, Ὅπου ὑπάγω, οὐ δύνασαί μοι νῦν ἀκολουθῆσαι, ὕστερον (N ὕστερον δὲ ἀκολουθήσεις μοι → ἀκολουθήσεις δὲ ὕστερον) δὲ ἀκολουθήσεις μοι.


36

37

Λέγει αὐτῷ Πέτρος, (N Πέτρος → ὁ Πέτρος) Κύριε, διὰ τί οὐ δύναμαί σοι ἀκολουθῆσαι ἄρτι; Τὴν ψυχήν μου ὑπὲρ σοῦ θήσω.


37

38

Ἀπεκρίθη (N Ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ → Ἀποκρίνεται) αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, Τὴν ψυχήν σου ὑπὲρ ἐμοῦ θήσεις; Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἀλέκτωρ φωνήσῃ ἕως οὗ ἀπαρνήσῃ (N ἀπαρνήσῃ → ἀρνήσῃ) με τρίς